Duits/Zweedse studie: ‘Honingbijen veel weerbaarder tegen clothianidine dan hommels’

Clothianidine, behorende tot de neonicotinoïden, heeft volgens de onderzoekers verschillende effecten op de diverse bijensoorten: voor honingbijen heeft het geen waarneembare negatieve gevolgen, bij hommels verstoort het de groei en is het wel een bedreiging voor het voortbestaan van kolonies. Deze conclusie trekken de onderzoekers van de Universiteit van Halle-Wittenberg en de Zweedse universiteit voor landbouwwetenschappen op basis van een veldproef.
Omvang bijvolken constant
Voor de proef zijn in 2013 in het zuiden van Zweden 96 bijenkolonies op koolzaadvelden geplaatst, waarvan het zaad gedeeltelijk met clothianidine was behandeld. Na een jaar is het experiment herhaald met enkele van de volkeren van het voorgaande jaar. Tegelijkertijd liep er eenzelfde proef met hommels. In beide gevallen, zowel de bijen als de hommels, vonden de onderzoekers geen bewijs dat de vatbaarheid voor ziekten door de gewasbeschermingsmiddelen is toegenomen. Bij de bijen- en hommelvolken die pal naast de behandelde koolzaad waren geplaatst, hebben de onderzoekers juist minder ziekteverwekkers gevonden. Ook is de grootte van bijenvolken constant gebleven.
Negatieve impact op hommels
De onderzoekers trekken de conclusie dat de bijenvolken door hun omvang de negatieve effecten op de individuele bijen beter compenseren dan wilde bijen en hommels. Bij deze twee soorten zijn wel negatieve gevolgen vastgesteld. De in de buurt van met clothianidine behandelde percelen levende bestuivers, hadden niet alleen veel kleinere nakomelingen, maar ook veel minder koninginnen en darren. Omdat bij hommels alleen de nieuwgeboren koninginnen overwinterden, is volgens de onderzoekers de negatieve impact op hun aantal wel verontrustend. De meeste eerdere onderzoeken naar de gevolgen van neonicotinoïden op bijen vonden tot nu toe plaats in het laboratorium. De nieuwe studie laat volgens de onderzoekers echter zien dat de overdracht van die onderzoeksresultaten naar de reële praktijk moeilijk toepasbaar is. De resultaten van de studie naar de gevolgen van clothianidine op bijen zijn gepubliceerd in het tijdschrift Nature Communications.

Tekst: Ruud Jacobs
Redacteur met Limburgse tuindersroots. Via de regionale krantenwereld op het werkveld van de ‘groene en agrarische’ uitgevers beland. Is dagelijks druk om het akkerbouwnieuws via Akkerwijzer.nl, de vier regionale Agrio-kranten, vakblad Akkerwijzer en de sociale media all over the world te verspreiden.
Beeld: Ruud Jacobs
Bronnen: TopAgrar, Nature Communications