Wat te doen bij (kans op) ganzenschade?

Wat vooraf te doen bij kans op ganzenschade?
1. Ga vooraf na op welke percelen u ganzenschade kunt verwachten. Zet deze inventarisatie op de checklist voor uw teeltplan. Informeer naar ervaringen van collega's in de buurt, vooral bij huurpercelen.
2. Bekijk welke maatregelen vooraf kunnen worden toegepast. Dat varieert sterk per ganzensoort. Het boek Handreiking Faunaschade geeft daar uitgebreide informatie over. Dit boek is gratis te downloaden bij het Faunafonds of daar aan te vragen.
3. Ga bij uw Faunabeheereenheid (FBE) na of er voor bepaalde ganzensoorten of maatregelen ontheffingen of vrijstellingen zijn verleend. De FBE voor uw provincie of gebied kunt u vinden op de site faunabeheereenheid.nl. Vraag elk jaar vroegtijdig een machtiging voor de ontheffingen aan.
4. Overleg tijdig met de jager (jachtaktehouder) en maak afspraken over taakverdeling. Voor afschot van dieren dient u de jager schriftelijk toestemming te verlenen.
5. Tref bij dreigende schade direct voldoende preventieve maatregelen en maak gebruik van de ontheffing of machtiging.
6. Als er ondanks preventieve maatregelen toch schade ontstaat, dien dan het formulier Verzoekschrift Tegemoetkoming Faunaschade bij het Faunafonds in. De schademelding moet binnen zeven dagen na constatering van de schade bij het Fauanfonds binnen te zijn. Het verzoekschrift is op te vragen via de site van het faunafonds. Daar staan ook de aanwijzingen voor de invulling en verdere afwikkeling.
7. Vaak is bij een ontheffing een rapportage verplicht van de maatregelen die u en de jager hebben uitgevoerd. Stuur naderhand de rapportage aan de provincie of FBE. Maak vooraf daarvan een kopie. Het Faunafonds kan om een kopie vragen bij de schadebeoordeling.
Hoe meld ik ganzenschade?
Is er, ondanks alle maatregelen, toch schade? Meld dit dan bij het Faunafonds. Dit kan via de website: www.faunafonds.nl. Schade aanmelden kan sinds 1 maart 2011 ook digitaal. Kies in het menu 'tegemoetkoming' voor 'verzoekschrift faunaschade' en maak uw keuze voor een digitale schademelding of via een papieren formulier. Vul het formulier in (samen met uw jager) en stuur het naar het Faunafonds.
Leg de schade vast met foto's en wacht met oogsten totdat een taxateur komt. In principe komt deze snel na de melding. Een gewenste snelle taxatie kan worden bevorderd door het aangeven van 'spoed' bij de melding of door het Faunafonds te bellen.
Graag altijd schade melden. Dit kost wat werk, maar het is ook voor het beleid belangrijk dat faunaschade goed in beeld komt.
Ik heb schade. Kan er direct iemand komen taxeren?
Een taxateur komt pas langs na een opdracht van het Faunafonds. Een opdracht kan alleen worden verstrekt zodra een volledig ingevuld verzoekschrift met de nodige bijlagen binnen is. Het Faunafonds streeft ernaar een dag na ontvangst van een (toegekend) verzoekschrift de taxatieopdracht bij het taxatiebureau te hebben. Zo nodig kan een spoedtaxatie (binnen 24 uur) worden verricht. Dit kan per fax of mail aangevraagd worden, zodat in overleg met het taxatiebureau kan worden bezien of er nog vóór de oogst een taxateur kan komen. Een spoedtaxatie wordt alleen gedaan bij aanzienlijke, net voor de geplande oogst opgetreden schade.
Ik wil het gewas nu oogsten. Kan de schade daarna nog worden vastgesteld?
De schade wordt vastgesteld aan een op het veld staand gewas. Als het gewas is geoogst, kan de schade (oorzaak en omvang) niet worden vastgesteld. Als een gewas gedeeltelijk is geoogst, wordt alleen de schade in het niet-geoogste deel vastgesteld.
Hoe is het faunabeheer geregeld?
De grondgebruiker is zelf verantwoordelijk voor het voorkomen en beperken van de schade. Dat is het uitgangspunt. Daarnaast is de plaatselijke jachthouder mede verantwoordelijk voor bejaagbare diersoorten. De uitvoering van de wet verschilt per provincie omdat in klimaat, landschap, biotopen, grondgebruik en diersoorten verschillen.
Uitvoerende instanties:
Het faunabeheer is op drie niveaus geregeld: per provincie door de FaunaBeheerEenheid (FBE), per streek door de WildBeheerEenheden (WBE's) en landelijk door het Faunafonds voor preventie en schadeafhandeling.
Faunabeheereenheid:
De provinciale FBE is het eerste loket voor het faunabeheer en ook voor vrijstellingen.
Wildbeheereenheden:
Na goedkeuring door de provincie wordt het faunabeheerplan uitgevoerd door regionale WBE's. Dit zijn samenwerkingsverbanden van plaatselijke jagers.
Faunafonds:
Naast voorlichting heeft het Faunafonds een belangrijke taak bij schade-uitkeringen door inheemse diersoorten aan bedrijfsmatig geteelde gewassen of bedrijfsmatig gehouden vee. De schadetaxatie gebeurt door een onafhankelijke taxateur. Het Faunafonds bepaalt op basis van beleidsregels over een eventuele schade-uitkering.
Tekst: Kees van Wijk, PPO-AGV